HIGHLIGHTS
- จากคลังความรู้สู่สื่อถ่ายทอดวัฒนธรรม: จากการจัดทำคลังข้อมูลมรดกภูมิปัญญาและอบรมนักเล่าเรื่องชุมชนในปี 2567 มหาวิทยาลัยสวนดุสิตดำเนินงานต่อในปี 2568 ผ่านคู่มือนักสื่อความหมาย “เด็กชาสวนดุสิต” ชุดข้อมูลศาลเจ้าจีนริมคลองสามเสน และสื่อการเดินทางเสมือนจริง
- การสืบทอดภาษาและภูมิปัญญาไทยพวน: โครงการรักษ์ชุมชน คนไทยพวน ปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 เชื่อมภาษา อักษร เพลงพื้นบ้าน และความรู้ของชุมชนกับการพัฒนาสื่อการเรียนรู้
- ผู้ถ่ายทอดเรื่องเล่าของพื้นที่: กิจกรรม “เด็กชาสวนดุสิต” และ “เด็กชาเพชรบุรี บ้านนายาง” ในปี 2568 เชื่อมความรู้ทางประวัติศาสตร์ ตำนาน และวัฒนธรรมกับการฝึกสื่อความหมายและนำเสนอเรื่องราวในพื้นที่จริง
- ภูมิปัญญาที่ส่งต่อผ่านการปฏิบัติ: กิจกรรมปี 2568 ครอบคลุมการอนุรักษ์เพลงอีแซว การพัฒนาตำรับอาหารจากข้าวหอมสุพรรณบุรี ผ้ามัดย้อมสีครั่ง ข้าวแช่ และการถ่ายทอดเสียง ดนตรี และเรื่องเล่าจากพระราชวังดุสิต
ภาษา เรื่องเล่า เพลงพื้นบ้าน ประเพณี และภูมิปัญญาเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่ดำรงอยู่ผ่านความทรงจำ การปฏิบัติ และการถ่ายทอดระหว่างผู้คน มหาวิทยาลัยสวนดุสิตเชื่อมการรักษามรดกเหล่านี้กับงานวิจัย การจัดเก็บองค์ความรู้ และการเรียนรู้ร่วมกับชุมชน จากการพัฒนาคลังข้อมูลดิจิทัลและกิจกรรมถ่ายทอดวัฒนธรรมในปี 2567 สู่ผลงานคู่มือ ชุดข้อมูล สื่อ และกิจกรรมเรียนรู้ในปี 2568 การดำเนินงานมีทั้งการบันทึกความรู้ให้มีแหล่งอ้างอิงและการส่งต่อให้ผู้เรียนสามารถนำไปสื่อสารหรือประยุกต์ใช้ สนับสนุนตัวชี้วัด 11.2.6 ด้านการดำเนินโครงการเพื่อบันทึกและอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้
จากฐานข้อมูลวัฒนธรรมสู่การบันทึกและสื่อความหมายร่วมกับชุมชน
ในปี 2567 มหาวิทยาลัยดำเนินงานอนุรักษ์และยกระดับทุนทางวัฒนธรรมของชุมชนริมคลองสามเสน ผ่านกิจกรรมอบรมนักเล่าเรื่องและการฝึกนำชมในพื้นที่วัดและชุมชน โดยเชื่อมความรู้เกี่ยวกับบ้าน วัด คลอง และวัฒนธรรมท้องถิ่นกับทักษะการสื่อความหมาย ขณะเดียวกัน มีการพัฒนา “แพลตฟอร์มคลังข้อมูลดิจิทัลมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของเขตดุสิต” ภายใต้การสนับสนุนงบประมาณงานมูลฐาน หรือ Fundamental Fund ประจำปีงบประมาณ 2567 ร่วมกับสำนักงานเขตดุสิต พร้อมสื่อรูปเล่มดิจิทัลสำหรับเผยแพร่องค์ความรู้ ประสบการณ์ดังกล่าวเป็นฐานของการเชื่อมการจัดเก็บข้อมูลกับการถ่ายทอดเรื่องราวของพื้นที่ในระยะต่อมา
https://www.dusit.ac.th/home/2024/1305797.html
https://www.dusit.ac.th/home/2024/1326723.html
ในปี 2568 มีผลงาน คู่มือนักสื่อความหมาย “เด็กชาสวนดุสิต” การผลิตนักสื่อความหมายทางประวัติศาสตร์ ริมคลองสามเสน เขตดุสิต โดยดวงกมล อัศวมาศ สาระ มีผลกิจ และวรเวชช์ อ่อนน้อม ซึ่งระบุลิขสิทธิ์กองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม มหาวิทยาลัยสวนดุสิต คู่มือเชื่อมการสื่อความหมายทางประวัติศาสตร์ มรดกวัฒนธรรมท้องถิ่น และการเล่าเรื่อง เป็นผลผลิตในรูปเอกสารสำหรับประกอบการเรียนรู้และถ่ายทอดความรู้เกี่ยวกับพื้นที่ เมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม 2568 กิจกรรมอบรม “เด็กชาสวนดุสิต” ยังจัดฝึกปฏิบัติและแข่งขันนำเสนอข้อมูล ณ ศาลเจ้าสามเสนปึงเถ้ากงม่า วัดจอมสุดาราม และวัดโบสถ์สามเสน โดยมีคณาจารย์และมัคคุเทศก์มืออาชีพร่วมให้คำแนะนำ เชื่อมความรู้ที่ศึกษาเข้ากับการสื่อสารในสถานที่จริง
https://ebooks.dusit.ac.th/detail.php?recid=4603&
https://www.dusit.ac.th/home/2025/1474805.html

การบันทึกองค์ความรู้ปรากฏเพิ่มเติมใน “ชุดข้อมูล ศาลเจ้าจีนเพื่อการอนุรักษ์ความเป็นจีนข้ามวัฒนธรรมในชุมชนริมคลองสามเสน” ของภัคกัญญา ตรารุ่งเรือง และคณะ ซึ่งเผยแพร่ในคลังสารสนเทศมหาวิทยาลัยเมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม 2568 และเป็นส่วนหนึ่งของงานวิจัยปีงบประมาณ 2568 การจัดทำชุดข้อมูลเป็นหนังสือทำให้มีแหล่งอ้างอิงสำหรับศึกษาศาลเจ้าและบริบทวัฒนธรรมของชุมชน ขณะที่รายการผลงานวิจัยปีเดียวกันยังระบุเว็บไซต์ “การเดินทางเสมือนจริงเพื่อสืบสานและเรียนรู้ทุนทางวัฒนธรรมคลองสามเสน เขตดุสิต” เป็นอีกช่องทางของการเผยแพร่ความรู้ ความต่อเนื่องจากปีก่อนจึงเห็นได้ผ่านรูปแบบผลผลิตที่เชื่อมทั้งคลังข้อมูล เอกสาร สื่อดิจิทัล และผู้ถ่ายทอดเรื่องราว
https://repository.dusit.ac.th/items/fe721701-7e63-4c3e-84fc-7b98e6e0e062
https://bunpod.dusit.ac.th/FF68-VirtualTour/06-Bosth.html?
แนวทางพัฒนาผู้สื่อความหมายยังปรากฏในโครงการ “เด็กชาเพชรบุรี บ้านนายาง” เมื่อวันที่ 30 สิงหาคม 2568 ณ โรงเรียนบ้านนายาง อำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี โดยผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สาระ มีผลกิจ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ดวงกมล อัศวมาศ และวิทยากรในพื้นที่ร่วมถ่ายทอดเทคนิคการเล่าเรื่อง พร้อมความรู้ด้านประวัติศาสตร์ โบราณคดี และวัฒนธรรม ต่อมา วันที่ 6–7 กันยายน 2568 มหาวิทยาลัยร่วมกับสำนักงานการท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดเพชรบุรีจัดกิจกรรมทดสอบเส้นทางท่องเที่ยว มีการแสดงเล่าขานตำนานเขานางพันธุรัตโดยชาวชุมชนและการนำเสนอของนักสื่อความหมายบ้านนายาง กิจกรรมเหล่านี้เชื่อมเรื่องเล่าท้องถิ่นกับการเรียนรู้และการถ่ายทอดโดยผู้คนที่มีส่วนร่วมกับพื้นที่
https://www.dusit.ac.th/home/2025/1640266.html
https://www.dusit.ac.th/home/2025/1654981.html


สานต่อภาษาและเพลงพื้นบ้านผ่านผู้รู้ท้องถิ่นและการพัฒนาครู
โครงการรักษ์ชุมชน คนไทยพวน ของศูนย์การศึกษานครนายก แสดงความต่อเนื่องของการเรียนรู้ร่วมกับชุมชนจากปี 2567 ซึ่งมีการบูรณาการวัฒนธรรมและอาชีพไทยพวนกับการศึกษาของนักศึกษาครู ณ ศูนย์วัฒนธรรมเฉลิมราชวัดฝั่งคลอง อำเภอปากพลี ในปีงบประมาณ 2568 โครงการดำเนินงานร่วมกับสาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย สาขาวิชาการประถมศึกษา ศูนย์การเรียนรู้ไทยพวน ศูนย์ภูมิปัญญามนุษย์ และปราชญ์ชุมชน การดำเนินงานเชื่อมการเรียนรู้วัฒนธรรมกับการสร้างสื่อ นวัตกรรม และการเผยแพร่ความรู้
https://www.dusit.ac.th/home/2024/1324228.html
วันที่ 18 สิงหาคม 2568 นักศึกษาสาขาวิชาการศึกษาปฐมวัยชั้นปีที่ 2 เรียนรู้ภาษาและการเขียนอักษรไทยพวน ณ ศูนย์การเรียนรู้ชุมชนไทยพวน ก่อนเรียนรู้เพลงและดนตรีพื้นบ้านในวันที่ 25 สิงหาคม 2568 เพื่อนำไปออกแบบกิจกรรมจังหวะ ดนตรี และการเคลื่อนไหวสำหรับเด็กปฐมวัย วันที่ 25 กันยายน 2568 นักศึกษาสาขาวิชาการประถมศึกษาชั้นปีที่ 2 ยังเข้ารับฟังความเป็นมาของชาวไทยพวน ฝึกประดิษฐ์พวงมโหตร และทำไข่เค็มจากภูมิปัญญาพื้นบ้าน ณ ศูนย์วัฒนธรรมเฉลิมราชวัดฝั่งคลอง โครงการมีกิจกรรมหลัก 5 กิจกรรม และต่อยอดเป็นบทความวิจัย 3 บทความ พร้อมสื่อและการเผยแพร่ผ่านช่องทางออนไลน์ ผลผลิตเหล่านี้สะท้อนการนำความรู้จากผู้รู้ในชุมชนมาพัฒนาเป็นเครื่องมือการเรียนรู้สำหรับผู้เรียนรุ่นต่อไป
https://nakhonnayok.dusit.ac.th/2025/08/76082.html

https://www.dusit.ac.th/home/2025/1687861.html

ด้านเพลงพื้นบ้าน วันที่ 18 กรกฎาคม 2568 คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์จัดเสวนา “การอนุรักษ์และสืบสานเพลงอีแซว” ณ วิทยาเขตสุพรรณบุรี โดยมีผู้แทนสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดสุพรรณบุรี แม่สำเนียง ชาวปลายนา วิทยาลัยนาฏศิลปสุพรรณบุรี และโรงเรียนกรรณสูตศึกษาลัยร่วมแลกเปลี่ยนความรู้ การทำงานเชื่อมผู้สืบทอดเพลงพื้นบ้านกับหน่วยงานวัฒนธรรมและสถานศึกษา เปิดพื้นที่ให้หารือแนวทางรักษาความรู้และส่งต่อสู่คนรุ่นใหม่ ส่วนกิจกรรมที่มีการแสดงประกอบช่วยให้ผู้เข้าร่วมได้เรียนรู้เพลงพื้นบ้านควบคู่กับการรับฟังมุมมองของผู้มีประสบการณ์โดยตรง

https://www.dusit.ac.th/home/2025/1558921.html
เชื่อมภูมิปัญญาอาหาร งานผ้า และความรู้ทางวัฒนธรรมกับการใช้ประโยชน์ร่วมสมัย
ในปี 2567 ศูนย์การศึกษาลำปางเชื่อมภูมิปัญญาผ้าย้อมครั่งกับการออกแบบร่วมสมัยผ่านกิจกรรม FASHION HACKATHON “คลั่งรัก ครั่งลำปาง” ขณะที่งานด้านการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอาหารของมหาวิทยาลัยนำเสนอองค์ความรู้และผลิตภัณฑ์ในเวที Thailand Research Expo 2024 บริบทเหล่านี้แสดงแนวทางนำความรู้ท้องถิ่นมาถ่ายทอดและพิจารณาการใช้ประโยชน์ในปัจจุบัน ในปี 2568 การดำเนินงานด้านผ้าย้อมครั่งยังปรากฏผ่านศูนย์การศึกษาลำปาง ร่วมบรรยายและสาธิตศิลปะผ้ามัดย้อมสีครั่งตามคำเชิญของสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดลำปาง เมื่อวันที่ 17 กรกฎาคม 2568 ณ บ้านหลุยส์ ที เลียวโนเวนส์ โดยใช้ฐานปฏิบัติการเป็นช่องทางถ่ายทอดความรู้
https://www.dusit.ac.th/home/2025/1575815.html
ด้านอาหาร วันที่ 12 และ 13 กรกฎาคม 2568 สาขาวิชาการประถมศึกษา คณะครุศาสตร์ วิทยาเขตสุพรรณบุรี จัดกิจกรรมพัฒนาตำรับอาหารภูมิปัญญาจากข้าวหอมสุพรรณบุรีเพื่อการอนุรักษ์วิถีวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น ณ ตำบลโคกโคเฒ่าและตำบลไผ่ขวาง ตามลำดับ ส่วนโครงการอาหารกลางวัน 1 หรือครัวสวนดุสิต จัดกิจกรรม “สำรับ กับข้าว หอมขจร” เรื่องข้าวแช่ ณ อาคารเยาวภา เมื่อวันที่ 28 มีนาคม 20 เมษายน และ 26 เมษายน โดยอาจารย์พงษ์อนันต์ ศิริแสงไพรวัลย์ เป็นผู้ถ่ายทอดความรู้ ต่อมา วันที่ 23 สิงหาคม โรงเรียนการท่องเที่ยวและการบริการจัด “U-Thong Local Immersion & Co-Creation Lab” ให้ผู้เข้าร่วมเรียนรู้ภูมิปัญญาสมุนไพรจากคุณเครือวัลย์ คล้ายจินดา และเรื่องราวขนมโบราณจากวิสาหกิจชุมชนบ้านตำนานดิน ก่อนนำประสบการณ์มาวิเคราะห์และออกแบบบริการร่วมกัน กิจกรรมเหล่านี้เชื่อมวัตถุดิบ วิธีทำ และเรื่องเล่าของชุมชนกับการเรียนรู้ผ่านการปฏิบัติ
https://www.dusit.ac.th/home/2025/1455671.html
https://www.dusit.ac.th/home/2025/1463952.html
https://www.dusit.ac.th/home/2025/1468469.html
วันที่ 12 กันยายน 2568 โรงเรียนการท่องเที่ยวและการบริการจัดกิจกรรมถ่ายทอดองค์ความรู้งานวิจัย “Soundscape: เสียงและดนตรี เรื่องเล่าจากพระราชวังดุสิตสู่การเพิ่มคุณค่าธุรกิจที่พักแรมระดับ High End” ณ ศาลาชื่นอารมณ์ โดยผู้เชี่ยวชาญและคณาจารย์ร่วมอธิบายความรู้เกี่ยวกับเสียง ดนตรี และเรื่องเล่าของพื้นที่ เพื่อนำมาสืบสานและพิจารณาการประยุกต์ใช้อย่างสร้างสรรค์ อีกช่องทางหนึ่งของการบันทึกความรู้คือหนังสือปี 2568 เรื่อง “จิบกาแฟ… นัดพิเศษกับศาสตราจารย์พิเศษ ธงทอง จันทรางศุ” ซึ่งข้อมูลบรรณานุกรมระบุเนื้อหาด้านการสืบทอดภูมิปัญญาและพระราชพิธีพระบรมศพ ต่อมา วันที่ 28 พฤศจิกายน 2568 สถาบันขงจื่อ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต สุพรรณบุรี จัดเสวนาและนิทรรศการมรดกทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย–จีน ครอบคลุมอาหารไทยเรื่องต้มยำกุ้ง ผ้าไทย โขน และดนตรีไทย จึงมีการถ่ายทอดทั้งความรู้เฉพาะพื้นที่และองค์ความรู้ทางวัฒนธรรมของไทยผ่านงานวิจัย สิ่งพิมพ์ การเสวนา และการจัดแสดง
https://www.dusit.ac.th/home/2025/1660528.html
https://www.dusit.ac.th/home/2025/1771431.html

ความต่อเนื่องจากปี 2567 สู่ปี 2568 สะท้อนการเชื่อม การบันทึกและจัดเก็บองค์ความรู้ทางวัฒนธรรม กับ การพัฒนาผู้ถ่ายทอดและการเรียนรู้ร่วมกับชุมชน โดยความร่วมมือของคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ โรงเรียนการท่องเที่ยวและการบริการ คณะครุศาสตร์ ศูนย์การศึกษานครนายก ศูนย์การศึกษาลำปาง ครัวสวนดุสิต สถาบันขงจื่อ และเครือข่ายท้องถิ่น คู่มือ ชุดข้อมูล สื่อ และผลงานวิชาการเป็นแหล่งอ้างอิงสำหรับการศึกษา ขณะที่กิจกรรมภาษา ดนตรี อาหาร และงานช่างเปิดโอกาสให้ผู้เรียนรับความรู้จากผู้มีประสบการณ์และนำไปถ่ายทอดต่อ การดำเนินงานเหล่านี้สนับสนุนตัวชี้วัด 11.2.6 ด้าน การบันทึกและอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ พร้อมสานต่อบทบาทของมหาวิทยาลัยสวนดุสิตในการเชื่อมความรู้ที่สั่งสมจากอดีตกับการศึกษาและวิถีชีวิตของชุมชน เพื่อส่งต่อคุณค่าทางวัฒนธรรมสู่คนรุ่นต่อไป

